Nog geen reacties

De spiritualiteit van H. Titus Brandsma

Op 15 mei is pater Titus Brandsma heilig verklaard. Een goede aanleiding om ons te verdiepen in zijn spiritualiteit. Voor Titus Brandsma gingen persoonlijke devotie en maatschappelijke betrokkenheid hand in hand. Zijn intieme relatie met God was bepalend voor zijn handelen in de wereld. Om nader kennis te maken met deze Nederlandse heilige gaan we teksten van pater Titus lezen en die met elkaar bespreken. Wat betekenen deze teksten vandaag voor ons? We lezen teksten over spiritualiteit, Godsbeeld, natuur, lijden, Eucharistie, Maria, verzet et cetera. Veel teksten van Titus Brandsma zijn te vinden op https://titusbrandsmateksten.nl/.

De eerste bijeenkomst was op woensdag 8 juni om 20.00 uur in de Maartenszaal te Voorburg. De daaropvolgende bijeenkomsten worden in overleg vastgesteld. Het is mogelijk om later aan te sluiten. Iedere bijeenkomst vormt een afgebakend geheel. Om u tijdig te informeren over de te lezen teksten graag opgave vooraf bij diaken Pier Tolsma, per mail of 06 12 96 70 36.

De laatste bijeenkomst is op woensdag 16 november
Deze avond gaat over het verzet. We lezen de volgende teksten:
» Heldhaftigheid
» De waan der zwakheid
» Preek tijdens de wake van de Nationale Bedevaart naar Dokkum
» Waarom verzet zich het Nederlandsche volk

De zevende bijeenkomst op woensdag 2 november, na de Allerzielenviering
Deze avond gaat over het lijden. We lezen de volgende teksten:
» Waarom die wonden, Heer?
» Fragmenten uit: Gemma Galgani. Ter inleiding bij haar Brieven en Extasen
» een leed

De vijfde bijeenkomst op woensdag 5 oktober
We lezen wederom teksten over de maatschappelijke betrokkenheid van Titus Brandsma. Het betreft de volgende teksten:
» Dierenbescherming in het schoolprogram
» Werkeloosheid

De vierde bijeenkomst op woensdag 14 september
We lezen teksten over de maatschappelijke betrokkenheid van Titus Brandsma. Het betreft de volgende teksten:
» De gewone dingen op grootse wijze doen
» Vrede en Vredelievendheid

De derde bijeenkomst op woensdag 24 augustus
We lezen de tekst ‘Titus Brandsma over Sinte Liduina’ van diaken Pier Tolsma. Deze tekst vindt u hier.

De tweede bijeenkomst op woensdag 22 juni
We lezen fragmenten uit de Diësrede ‘Godsbegrip’. De volledige tekst vindt u hier.

Eerste bijeenkomst, thema natuurspiritualiteit 
Teksten uit de twee lezingen die u hier vindt: tekst1 en tekst2.
Eerder schreef diaken Tolsma hierover een column, die u hier vindt.

Het leven van pater Titus Brandsma

Titus Brandsma werd in 1881 onder de rook van Bolsward geboren als Anno Sjoerd Brandsma. Hij was de oudste zoon van een vroom boerengezin. Vijf van de zes kinderen werden kloosterling. Na de lagere school ging Anno naar het kleinseminarie van de franciscanen in Megen. In 1898 verhuisde hij naar het klooster van de karmelieten in Boxmeer. Hij verkoos de spiritualiteit van de karmelieten boven het midden in de wereld werkzaam zijn van de franciscanen. Als kloosternaam koos hij de naam van zijn vader: Titus. Na twee jaar noviciaat en het grootseminarie volgde in 1905 zijn priesterwijding. Daarna vertrok Titus voor verdere studie naar Rome, waar hij in 1909 promoveerde.

In dat jaar werd hij docent filosofie in Oss. In deze periode tot 1923 ontplooide Titus allerlei initiatieven en activiteiten. Hij schreef veelvuldig in allerlei katholieke bladen, was een van de initiatiefnemers van het op de volksdevotie gerichte ‘Carmelrozen’ en hij begon met het vertalen van de werken van Teresa van Avila. Ook Friesland trok zijn aandacht. Hij was de eerste secretaris van het Roomsk Frysk Boun’, werkte mee aan de Friese vertaling van de ‘Navolging van Christus’ en was lid van verschillende Friese verenigingen. Zijn interesse voor de katholieke pers leidde tot het hoofdredacteurschap van ‘De Stad Oss’. Ook zette hij zich in voor het katholiek onderwijs. Hij was ad interim directeur van de katholieke handelsdagschool. In Oss werd een katholieke HBS opgericht, het huidige Titus Brandsma Lyceum, en in Oldenzaal een katholiek lyceum. Ook kwam er in Oss een katholieke bibliotheek.

In 1923 werd Titus aan de pas opgerichte katholieke universiteit in Nijmegen hoogleraar in de geschiedenis van de wijsbegeerte en van de mystiek, met name van de Nederlandse mystiek. Naast Thomas van Kempen, Geert Groote en Jan Brugman had hij veel aandacht voor de Nederlandse mystici Ruusbroec en Hadewych. Ook stond Liduina van Schiedam volop in zijn belangstelling.

Friesland, het katholieke onderwijs en de katholieke pers bleven zijn aandacht vragen. Na de bezetting in 1940 kwamen de aanvallen op het bijzonder onderwijs. Het was aan Titus om deze maatregelen met steun van aartsbisschop Jan de Jong te bestrijden. Namens de bisschoppen liet hij weten, dat de Kerk geen enkel onderscheid van geslacht, ras of volk zou maken. In 1935 werd hij landelijk adviseur van de katholieke dagbladschrijvers. In deze rol moest er tegen de Duitse overheid voor vrijheid van de pers gestreden worden. In overleg met de aartsbisschop werd besloten dat Titus alle katholieke dagbladen zou bezoeken om advertenties van de N.S.B. op principiële gronden te blijven weigeren. Op 1 januari 1942 begon hij een negendaagse rondreis door Nederland. Dit leidde ruim een week later, op 19 januari, tot zijn arrestatie.

Titus werd opgesloten in het Huis van Bewaring in Scheveningen, het zogenaamde Oranjehotel. In de gevangeniscel vond de monnik de rust van de kloostercel terug. Op 12 maart werd hij naar Kamp Amersfoort overgebracht. Hier hield hij op Goede Vrijdag 3 april voor zijn medegevangenen een indrukwekkende meditatie over het lijden. Op 6 mei werd hij tot deportatie naar Dachau veroordeeld, waar hij op 19 juni aankwam. Voortaan was hij nummer 30492. De wreedheden in dit kamp zijn genoegzaam bekend. Op 26 juli 1942 overleed Titus na toediening van een fatale injectie.

Teksten van en over Titus Brandsma

Websites:
https://titusbrandsmateksten.nl/
https://nederlandscarmelitaansinstituut.nl/

Boeken:
Aukes, H.W.F., Het leven van Titus Brandsma, Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum, 1985, 3e druk
Berflo, Hettie (red.), Titus Brandsma, Nijmegen, Stichting Vrienden van Titus Brandsma, 2017
Bos, Anne-Marie, Titus Brandsma: Spiritualiteit dichtbij in veertien teksten, Baarn, Adveniat, 2018
Brandsma, Titus, Mijn cel en Dagorde van een gevangene, Tilburg: W. Bergmans, 1944
Brandsma, Titus, Het laatste geschrift van Prof. Dr. Titus Brandsma, Tilburg: W. Bergmans, 1945
Brandsma, Titus, Mystiek leven: Een bloemlezing, Nijmegen, Gottmer, 1985
Brandsma, Titus, Kloosters in Friesland: Brandpunten van innige en verborgen omgang met God, Leeuwarden, Discovery Books, 2018
Brandsma, Titus, Maria: Een trinitaire theologie, Amsterdam, Sjibbolet, 2020
Crijnen, Ton, Titus Brandsma: De man achter de mythe, Nijmegen: Valkhof Pers, 2008
Dölle, Constant, De weg van Titus Brandsma, Kampen/Gent: Ten Have/Carmelitana, 2000
Geurts, Math, Deze man is gevaarlijk: Titus Brandsma, Dordrecht, 1998
Hemels, Joan, ‘Als het goede maar gebeurt’: Titus Brandsma, Adviseur in vrijheid en verzet, Kampen: Kok, 2008
Heruer, H.P.M. & Prinsen, G. (red.), Titus Brandsma: Zaligverklaring Rome 1985, Oegstgeest: Stichting R.K. Voorlichting
Nota, H., Titus Brandsma onder ons, Bolsward: Stichting Archief- en Documentatiecentrum voor R.K. Friesland, 2003
Os, Henk van, Titus Brandsma: De man Gods uit Bolsward, Nijmegen: Titus Brandsma Instituut, 1998
St.-Bonifatiusbroederschap, St.-Bonifatiusboek, Dokkum: St.-Bonifatiusbroederschap, 1927
Waaijman, Kees & Maas, Frans, De spiritualiteit van Titus Brandsma: Hoe de tijd ons Godsbegrip bepaalt, Kampen: Ten Have, 2008
Wijsen, Frans; Lüthy, Christoph & Kesel, Marc De, Titus Brandsma: Van held tot heilige, Baarn: Adveniat, 2022

Plaats een reactie